بررسی موارد پوکی استخوان - بحثهای موردی و راهکارهای درمانی
مورد اول:
یک زن 56 ساله با بیماری کلیوی مرحله نهایی ناشی از فشار خون بالا که به مدت 8 سال تحت همودیالیز قرار دارد. بیمار به دلیل شکستگی لگن و T-score گردن فمور برابر -2.2 ارجاع داده شده است. طی 6 سال گذشته داروهای مصرفی بیمار شامل کلسیترول (0.5 میکروگرم دو بار در روز) و سیناکلست (90 میلیگرم دو بار در روز) بوده است.مورد دوم:
یک زن 67 ساله برای ارزیابی پوکی استخوان ارجاع شده است. بیمار از دو سال پیش آلنڈرونات مصرف میکند و هیچ سابقه شکستگی ندارد. سابقه تعویض مفصل ران دوطرفه، فشار خون بالا (هیدروکلروتیازید 25 میلیگرم در روز) و هیپوتیروئیدی (لووتیروکسین 700 میکروگرم در هفته) دارد. هیچ سابقه خانوادگی از شکستگی لگن وجود ندارد، اما بیمار نسبت به دوران جوانی 2.5 سانتیمتر کاهش قد داشته است. آزمایشهای آزمایشگاهی طبیعی گزارش شدهاند.مورد سوم:
یک مرد 70 ساله با سابقه پوکی استخوان که به مدت 3 سال از آلنڈرونات استفاده میکند. بیمار دارای سابقه آرتریت روماتوئید (RA) است و 5 میلیگرم پردنیزولون مصرف میکند. بیمار قصد انجام ایمپلنت دندانی دارد و دندانپزشک نگران نکروز استخوان فک (ONJ) است.
برنامه پیشنهادی
در صورت برنامهریزی برای ایمپلنت یا کشیدن دندان، معمولاً درمان با بیسفوسفوناتها برای چند ماه به تعویق میافتد تا زمانی که فک بهبود یابد. اگر بیمار قبلاً بیسفوسفونات مصرف کرده باشد، رویکرد مشخصی وجود ندارد و دادههای محدودی برای مدیریت این وضعیت موجود است. برخی از پزشکان توصیه به قطع دارو میکنند و برخی دیگر پیشنهاد میکنند که مصرف ادامه یابد.
دستورالعملها
بر اساس دستورالعملهای انجمن جراحان دهان و فک و صورت آمریکا (AAOMS)، جراحی دندانی در بیمارانی که کمتر از چهار سال تحت درمان با بیسفوسفوناتهای خوراکی بودهاند و هیچ عامل خطر بالینی ندارند، به روال عادی انجام میشود. اگر مدت مصرف دارو بیش از چهار سال باشد یا بیمار به طور همزمان گلوکوکورتیکوئید مصرف کند، توصیه میشود مصرف بیسفوسفوناتها قطع شود.
گام بعدی پیشنهادی
– گزینه A: ادامه آلنڈرونات
– گزینه B: شروع زولدرونیک اسید
– گزینه C: شروع تریپاراتید
– گزینه D: شروع دنوزوماب
مورد چهارم
یک زن 70 ساله با سابقه پوکی استخوان که به مدت 3 سال آلنڈرونات (70 میلیگرم یک بار در هفته) مصرف میکند و همچنین کلسیم و ویتامین D دریافت میکند. بیمار دچار درد حاد در قسمت پایین کمر شده و رادیوگرافی نشاندهنده شکستگی در مهره L4 است.
نتیجهگیری
این موارد بر اهمیت مدیریت دقیق پوکی استخوان، توجه به عوارض جانبی داروهای بیسفوسفونات و انتخاب درمان مناسب بر اساس شرایط فردی بیمار تأکید دارد.